Geçtiğimiz günlerde Eyüpsultan’ın tarihi sokaklarında dolaşırken geçmişin sessiz tanıkları olan, tarihi çeşmeler dikkatimi çekti.” Araştırmaya başladığımda, Eyüpsultan genelinde günümüzde yaklaşık 100 ‘den fazla tarihi çeşmenin bulunduğunu, ama hala aradan geçen zamana rağmen yaptığımız saha gözlemlerinde, bazı tarihi çeşmelerin restore edilmesine rağmen hâlâ su akmadığı, bazılarının ise bakım ve onarıma ihtiyaç duyduğu görülüyor...
Daha önce Haber Eyüp'te Coşkun Şen’in https://www.habereyup.com/makale/islambey-deki-osmanli-cesmesi-akmaz-iken-haracina-ya-cesme-acar-iduk_13403/ ve Burak Sefa Pehlivan'ın https://www.habereyup.com/makale/eyupsultan-in-suskun-cesmeleri_15434/?share=1781724715 kaleme aldığı haberlerde ve dikkat çektiği çalışmalarda da bazı tarihi çeşmelerin bakımsızlığı, suyu akmayan çeşmeler ve restorasyon bekleyen eserler kamuoyunun gündemine taşınmıştı.
Aradan geçen zamana rağmen bugün sahada yaptığım gözlemlerde, o gün dile getirilen bazı sorunların hâlâ devam ettiği görülüyor. Özellikle mahalle aralarında bulunan bazı tarihi çeşmelerin bakıma ihtiyaç duyduğu, bazılarında ise su akmadığı dikkat çekiyor.
Bu durumun aslında meselenin yalnızca bir haber konusu olmadığını, düzenli takip edilmesi gereken kültürel miras sorunu olduğunu ortaya koyuyor. Geçmişte yapılan uyarılar önemliydi, bugün yapılan tespitler de aynı derecede önemli. Çünkü tarihi eserlerin korunması bir defalık değil, süreklilik gerektiren bir sorumluluktur.
Bir zamanlar tarihi çeşmelerin sokak sakinleri tarafında uğrak yer olup su doldurken yada buluşma noktası olurken şimdi ise terk edilmiş ve sessizce ayakta durmaya çalışıyor. Onlar, geçmişten günümüze uzanan mahalle yaşamının ve komşuluk kültürünün sessiz şahitleridir.
Bu konuya dikkat çekmek ve farkındalık oluşturmak için tarihi çeşmemizde temizlik çalışması gerçekleştirdik. Eyüpsultan ‘da 500 yıllık tarihi Kanuni Sultan Süleyman çeşmesinden başladık.
Sosyal medyada paylaştığı içeriklerle geniş bir kitleye ulaşan ve farklı iyilik hareketlerinde yer alan 12 yaşındaki Dilara Dauti ile bu anlamlı çalışmada bir araya geldik. @dilara 14i stanbul Daha önce Üsküdar başta olmak üzere çeşitli bölgelerde çevre temizliği ve tarihi çeşmelerin korunmasına yönelik çalışmalarda yer alan Dauti, Eyüpsultan’daki farkındalık projemize gönüllü olarak destek verdi.
Birlikte gerçekleştirdiğimiz tarihi çeşme temizliğiyle amacımız yalnızca bir çeşmeyi temizlemek değil; kültürel mirasımızın korunmasına dikkat çekmek ve toplumda sahiplenme bilinci oluşturmaktır.
Burada önemli olan soru şu;
Eyüpsultan ‘daki tarihi çeşmelerin tamamı ne durumda?
Bölgede tarihi çeşmelerin kaç tanesi aktif olarak kullanılıyor?
Kaç tanesi restorasyon bekliyor?
Muslukları eksik olan suyu akmayan çeşmeler için planlamalar var mı?
Bu soruların cevapları, tarihi mirasın korunması açısından büyük önem taşır.
Tarihi eserlerin korunması yalnızca kurumların sorumluluğunda değildir. Vatandaşlar olarak bizler de üzerimize düşen görevleri yerine getirmeli, çevremizdeki tarihi ve kültürel değerlere sahip çıkmalıyız. Ayrıca bakım, onarım ve restorasyon gibi çalışmaların ilgili kurumlar tarafından planlanıp yürütülmesi, bu mirasın gelecek nesillere aktarılması açısından büyük önem taşımaktadır.
Eyüpsultan belediyesi ve ilgili kurumlara buradan birkaç soru yöneltmek istiyorum.
- Çalışmayan veya musluğu olmayan çeşmeler için bir restorasyon planı bulunuyor mu?
- Tarihi çeşmelerin düzenli bakım ve temizlik çalışmaları hangi aralıklarda yapılıyor.
- Eyüpsultan’daki tarihi çeşmelerin güncel envanteri çıkarıldı mı?
- İlçe genelinde kaç tarihi çeşme aktif olarak kullanılmaktadır?
Eyüpsultan, tarihi ve manevi değerleriyle dünyanın birçok yerinden ziyaretçi ağırlayan önemli bir ilçedir. Tarihi eserler yalnızca geçmişten kalan yapılar değil, aynı zamanda gelecek nesillere aktarılması gereken emanetlerdir.
‘’Bir tarihi çeşmede temizlik yaptık. Amacımız, Eyüpsultan’ın tarihi çeşmelerinin korunmasına dikkat çekmek ve bu değerli miras için farkındalık oluşturmaktır.’’
Şimdi cevap bekleyen soru şudur: Eyüpsultan'ın sessiz tanıkları olan tarihi çeşmelerimiz hak ettiği ilgiyi ne zaman görecek?
Çünkü geçmişe sahip çıkmak, geleceğe bırakılacak en değerli miraslardan biridir.